Varis Yarası (Venöz Ülser) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Varis yarası (venöz ülser), bacak toplardamarlarında uzun süre devam eden basınç artışı nedeniyle gelişebilen, çoğunlukla ayak bileği çevresinde görülen açık yaradır. Varis ülseri neden olur sorusunun temel yanıtı kronik venöz hipertansiyondur: Toplardamarlarda kanın geri kaçması veya akışın engellenmesi, cilt ve cilt altı dokularda zamanla hasara yol açabilir. Ancak her venöz ülser görünür varislerden kaynaklanmaz ve her varis hastasında yara oluşmaz.

Varis yarası yalnızca ciltte oluşan bir yara değildir. Çoğu zaman bacak toplardamarlarında kanın kalbe doğru taşınmasında yaşanan sorunların cilde yansımasıdır. Bu nedenle tedavide yalnızca yaranın üzerini kapatmak yeterli olmayabilir. Yaranın iyileşmesini sağlamak kadar, yaraya neden olan toplardamar basıncı artışını da kontrol altına almak gerekir.

Peki, varis yarası neden oluşur? Nasıl tedavi edilir? Yaranın iyileşmesi ne kadar sürer ve tekrar açılması nasıl önlenir?

Bu yazıda varise bağlı venöz ülserlerin nedenlerini, tanısını ve güncel tedavi yöntemlerini ele alıyoruz.

Varis Yarası Nedir?

Varis yarası, bacak toplardamarlarında kan basıncının uzun süre yüksek kalması sonucunda gelişebilen, genellikle ayak bileği çevresinde görülen kronik bir cilt yarasıdır.

Normal şartlarda bacak toplardamarlarındaki kapakçıklar, kanın aşağıya doğru geri kaçmasını önler. Baldır kasları da yürürken kasılarak kanın kalbe doğru ilerlemesine yardımcı olur.

Ancak toplardamar kapakçıkları görevini yeterince yapamadığında veya toplardamarlarda kanın ilerlemesini engelleyen bir sorun bulunduğunda, bacakta kan basıncı artabilir. Bu duruma venöz hipertansiyon denir.

Zaman içinde artan basınç, cilt altındaki dokuların ve cildin yapısını bozabilir. Önce renk değişikliği, kaşıntı, sertleşme ve şişlik görülebilir. İleri aşamalarda ise cilt açılarak iyileşmesi güç bir yaraya dönüşebilir.

Varis yarasının tedavisinde temel amaç, yarayı iyileştirmenin yanı sıra bu yaraya neden olan dolaşım sorununu da tedavi etmektir.

Varis Yarası Neden Oluşur?

Varis yaralarının en önemli nedenlerinden biri, bacak toplardamarlarındaki kapakçıkların görevini yeterince yapamamasıdır.

Toplardamar kapakçıkları bozulduğunda kanın bir bölümü aşağıya doğru geri kaçar. Buna venöz reflü denir. Kanın geriye kaçması, özellikle ayakta dururken bacak toplardamarlarındaki basıncın artmasına neden olur.

Varis yarasına yol açabilen başlıca sorunlar şunlardır:

• Venöz yetmezlik: Toplardamar kapakçıklarının kanın geriye kaçmasını önleyememesi.

• Varisler: Genişlemiş ve yapısı bozulmuş yüzeysel toplardamarlar.

• Derin toplardamar sorunları: Daha önce geçirilmiş derin ven trombozu veya toplardamarlardaki tıkanıklıklar nedeniyle kanın kalbe dönüşünün zorlaşması.

• Baldır kas pompasının yeterince çalışmaması: Hareketsizlik ve ayak bileği hareketlerinin kısıtlı olması, kanın yukarı taşınmasını güçleştirebilir.

• Uzun süre ayakta kalmak veya hareketsiz oturmak: Bacak toplardamarlarındaki basıncın artmasına katkıda bulunabilir.

İleri yaş, fazla kilo ve daha önce varis yarası geçirilmiş olması da riski artırabilir.

Her varis hastasında yara oluşmaz. Ancak uzun süredir devam eden venöz yetmezlik, özellikle ciltte değişiklikler de başlamışsa, varis yarası gelişme riskini artırabilir.

Varis yarası, kronik venöz hastalığın olası sonuçlarından biridir. Genel komplikasyonları daha geniş ele aldığımız yazı: Varis tedavi edilmezse ne olur?

Varis Yarası Nerede Görülür? Belirtileri Nelerdir?

Varis yaraları en sık ayak bileğinin iç tarafında, özellikle iç malleol adı verilen kemik çıkıntısının çevresinde görülür. Bununla birlikte bacağın alt bölümünde farklı bölgelerde de ortaya çıkabilir.

Yaranın çevresinde şu belirtiler görülebilir:

• Ciltte kahverengi veya koyu renk değişikliği

• Ayak bileğinde şişlik

• Kaşıntı ve egzama benzeri döküntüler

• Ciltte sertleşme ve kalınlaşma

• Yüzeysel varisler

• Yaradan sıvı gelmesi

• Yaranın uzun süre kapanmaması veya kapandıktan sonra tekrar açılması

Bu belirtiler venöz yetmezliği düşündürebilir. Ancak bacakta oluşan her yara varis yarası değildir. Atardamar dolaşım bozuklukları, diyabet, bası yaraları ve bazı iltihabi hastalıklar da benzer yaralara neden olabilir.

Bu nedenle doğru tedavi için yaranın nedeninin belirlenmesi gerekir.

Varis yarası gelişmeden önce görülebilen şişlik, ağırlık ve cilt değişiklikleri hakkında: Varis belirtileri

Varis Yarası Tehlikeli midir?

Varis yarası çoğu zaman doğrudan hayati tehlike oluşturan bir durum değildir. Bununla birlikte tedavi edilmediğinde uzun süre açık kalabilir, enfeksiyon gelişebilir ve kişinin günlük yaşamını ciddi biçimde etkileyebilir.

Sürekli pansuman ihtiyacı, ağrı, akıntı ve hareket kısıtlılığı hastanın yaşam kalitesini düşürebilir. Ayrıca yara iyileşse bile altta yatan venöz yetmezlik devam ediyorsa aynı bölgede yeniden yara oluşabilir.

Yaranın kapanması, varis hastalığının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bu nedenle yara iyileştikten sonra da toplardamar dolaşımının değerlendirilmesi ve tekrarlamayı önleyici tedbirlerin sürdürülmesi önemlidir.

Yarada hızla artan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, şiddetli ağrı, kötü kokulu akıntı veya ateş varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Ayağın aniden soğuması, soluklaşması veya şiddetli ağrı gelişmesi de acil değerlendirme gerektirir.

Varis Yarası Tanısı Nasıl Konur?

Varis yarasının tanı ve tedavisinde ilk adım, yaranın gerçekten toplardamar hastalığına bağlı olup olmadığını belirlemektir.

Fizik muayene

Kalp ve damar cerrahisi uzmanı yaranın yerini, büyüklüğünü, derinliğini ve çevresindeki cildin durumunu değerlendirir.

Bacakta şişlik, varisler, cilt renginde değişiklik, sertleşme ve geçirilmiş damar hastalıkları da incelenir.

Renkli Doppler ultrason

Renkli Doppler ultrason, bacak toplardamarlarındaki kan akışını değerlendirmek için kullanılan önemli bir incelemedir.

Bu incelemeyle:

• Toplardamar kapakçıklarının kanın geriye kaçmasını önleyip önleyemediği, yani  venöz reflü bulunup bulunmadığı,

• Derin toplardamarlarda tıkanıklık veya geçirilmiş pıhtıya bağlı değişiklikler olup olmadığı,

• Gerektiğinde yara çevresindeki toplardamarların durumu

Araştırılabilir.

Doppler incelemesinin sonucu, hastanın şikâyetleri ve fizik muayenesiyle birlikte değerlendirilmelidir. Tedavi yalnızca damar çapına veya tek bir ultrason bulgusuna göre belirlenmez.

Doppler ultrasonun nasıl yapıldığını ve muayene sürecini ayrıntılı öğrenmek için: Varis muayenesi ve tanısı

Atardamar dolaşımının değerlendirilmesi

Varis yarası olduğu düşünülen her hastada kompresyon tedavisine başlamadan önce atardamar dolaşımının yeterli olduğundan emin olunmalıdır.

Gerekli hastalarda ayak bileği-kol basınç indeksi gibi ölçümler yapılabilir. Atardamar dolaşımı bozuk olan kişilerde yüksek basınçlı varis çorabı veya bandaj, uygun değerlendirme yapılmadan uygulanmamalıdır.

Diyabetli kişilerde ayak bileği-kol basınç indeksi bazen yanıltıcı olabileceğinden, ek damar testleri gerekebilir.

Varis Yarası Nasıl Tedavi Edilir?

Varis yarasının tedavisi, yaranın bakımını ve dolaşım bozukluğunun düzeltilmesini birlikte kapsar.

Tedavi planı; yaranın büyüklüğüne ve süresine, atardamar dolaşımına, venöz reflünün yerine, derin toplardamarların durumuna ve hastanın genel sağlık özelliklerine göre hazırlanır.

Yara bakımı ve pansuman

Varis yarasının bakımında amaç, yaranın iyileşmesine uygun bir ortam oluşturmak, fazla akıntıyı kontrol etmek ve çevredeki cildi korumaktır.

Yara, sağlık profesyonelinin önerdiği uygun yöntemlerle temizlenmeli ve yaranın durumuna göre pansuman yapılmalıdır.

Kullanılacak pansuman malzemesi; yaranın derinliğine, akıntı miktarına ve çevre cildin durumuna göre seçilir. Her yara için aynı pansuman malzemesinin kullanılması doğru değildir.

Yara çevresindeki cildin korunması da önemlidir. Sürekli ıslak kalan cilt tahriş olabilir ve yara alanı genişleyebilir.

Ölü doku veya belirgin yara yatağı sorunları varsa, uygun hastalarda profesyonel yara temizliği gerekebilir.

Yalnızca pansuman yapmak, venöz yetmezliğin neden olduğu basınç artışını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle yara bakımı, altta yatan dolaşım sorununun tedavisiyle birlikte planlanmalıdır.

Kompresyon tedavisi: Varis yarasının iyileşmesinde önemli bir adım

Kompresyon tedavisi, uygun hastalarda varis yarasının iyileşmesini destekleyen temel tedavi yöntemlerinden biridir.

Varis çorabı veya özel bandaj sistemleri bacağın dışından kontrollü bir basınç uygular. Bu basınç, toplardamarların kanı daha etkili biçimde taşımasına yardımcı olur ve dokulardaki sıvı birikimini azaltabilir.

Kompresyon tedavisinin yararları şunlardır:

• Bacak ve ayak bileğindeki şişliği azaltmaya yardımcı olmak

• Toplardamar basıncını düşürmek

• Yaranın iyileşmesini desteklemek

• Uygun hastalarda yara tekrarını önlemeye katkı sağlamak

Kompresyon; uygun bandaj sistemleri, çok katmanlı bandajlar veya kişiye uygun varis çoraplarıyla uygulanabilir.

Ancak kompresyonun basıncı ve yöntemi hastaya göre belirlenmelidir. Özellikle atardamar dolaşımı bozuk olan kişilerde yüksek basınçlı kompresyon zararlı olabilir.

Bu nedenle varis yarası bulunan kişilerin kendi kendilerine yüksek basınçlı bandaj uygulaması veya rastgele bir varis çorabı seçmesi önerilmez.

Kompresyon tedavisi varis yarasının iyileşmesine yardımcı olur; fakat altta yatan venöz reflüyü her zaman ortadan kaldırmaz. Uygun hastalarda toplardamar sorununa yönelik girişimsel tedaviler de değerlendirilmelidir.

Altta Yatan Venöz Reflünün Tedavisi

Varis yarasının iyileşmesinde en önemli konulardan biri, yaraya neden olan venöz reflünün belirlenmesi ve uygun hastalarda tedavi edilmesidir.

Toplardamar kapakçıkları görevini yapamadığında kan geriye kaçar ve bacakta basınç artar. Bu durum devam ettikçe cilt ve cilt altı dokular üzerindeki yük de devam eder.

Renkli Doppler ultrasonla yüzeysel toplardamarlarda tedavi edilebilir bir reflü saptanırsa, bu damarların kapatılması veya cerrahi olarak tedavi edilmesi gündeme gelebilir.

Uygun hastalarda kullanılan yöntemler şunlardır:

Endovenöz lazer tedavisi (EVLA): Toplardamarın içine yerleştirilen bir kateter aracılığıyla lazer enerjisi uygulanır. Hedeflenen damarın kapanması ve kanın bu damardan geriye kaçmasının önlenmesi amaçlanır.

Radyofrekans tedavisi (RFA): Damarın içinden uygulanan ısıyla sorunlu toplardamarın kapatılması hedeflenir.

Yapıştırıcı ile kapatma: Uygun hastalarda özel bir tıbbi yapıştırıcı kullanılarak sorunlu toplardamar kapatılabilir.

Köpük skleroterapi: Ultrason eşliğinde sorunlu toplardamara ilaç köpüğü verilerek damarın kapanması sağlanabilir. Yöntemin seçimi damarın yapısına ve hastanın özelliklerine bağlıdır.

Cerrahi tedavi: Endovenöz yöntemlerin uygun olmadığı veya farklı anatomik sorunların bulunduğu hastalarda cerrahi yöntemler değerlendirilebilir.

Bu tedavilerin hepsi her hastaya uygun olmayabilir. Hangi yöntemin seçileceği, Doppler bulguları, damar anatomisi, yaranın durumu ve hastanın genel sağlık özellikleri dikkate alınarak belirlenir.

Önemli bir nokta da şudur: Venöz ülser bulunan her hastada derin toplardamarların ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Derin toplardamarlardaki tıkanıklık veya reflü, tedavi planını değiştirebilir.

Venöz reflüye yönelik yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi: Varis tedavisi

Varis Yarası Tedavisinde PRP (Trombositten Zengin Plazma)

PRP (Platelet Rich Plasma), hastanın kendi kanından hazırlanarak trombosit bakımından zenginleştirilen plazmadır. Trombositlerin içerdiği büyüme faktörleri doku onarımında rol oynar. PRP, bazı kronik yaralarda yara iyileşmesini desteklemek amacıyla kullanılan tamamlayıcı uygulamalar arasında yer alır.

PRP varis yarasına nasıl uygulanır?

Hastadan alınan kan uygun bir hazırlama işleminden geçirilir. Elde edilen PRP, kullanılan protokole ve yaranın özelliklerine göre yara yatağına veya yara çevresine uygulanabilir. Uygulama biçimi, seans sayısı ve aralıkları standart değildir; hekim değerlendirmesiyle kişiye özel planlanır. Bu açıklama belirli bir klinik uygulama protokolünü tarif etmez.

PRP varis yarasını iyileştirir mi?

PRP’nin venöz bacak ülserlerindeki olası yararını araştıran çalışmalar bulunmakla birlikte çalışma yöntemleri, uygulama biçimleri ve sonuçlar arasında farklılıklar vardır. Bu nedenle standart tedaviye ne kadar ek fayda sağladığı kesin değildir. PRP, kompresyonun, uygun yara bakımının ve gerekli hastalarda venöz reflünün tedavisinin yerine geçmez. Uygun tedaviye rağmen iyileşmesi geciken seçilmiş hastalarda destekleyici seçenek olarak değerlendirilebilir.

Varis Yarası Açıkken Lazer Tedavisi Yapılabilir mi?

Uygun hastalarda varis yarası henüz kapanmamışken de altta yatan yüzeysel venöz reflünün tedavisi yapılabilir.

Eskiden çoğu zaman önce yaranın kapanması, ardından toplardamar tedavisinin yapılması beklenirdi. Ancak güncel bilimsel çalışmalar, uygun hastalarda erken dönemde yapılan endovenöz tedavinin yara iyileşmesini hızlandırabildiğini göstermiştir.

EVRA adlı önemli randomize kontrollü çalışmada, kompresyon tedavisine ek olarak erken dönemde yüzeysel toplardamar reflüsü tedavi edilen hastalarda yara iyileşmesi daha hızlı gerçekleşmiştir. Yirmi dördüncü haftada iyileşme oranı erken tedavi grubunda %85,6, tedavisi ertelenen grupta ise %75,4 olarak bildirilmiştir.

Bu bulgular, uygun hastalarda yalnızca yaranın kapanmasını beklemek yerine, yaraya neden olan venöz reflünün de erken dönemde tedavi edilmesinin yararlı olabileceğini göstermektedir.

Bununla birlikte bu sonuçlar her hastaya doğrudan uygulanamaz. EVRA çalışmasına alınan hastaların yaraları 6 hafta ile 6 ay arasındaydı ve hastalar kompresyon tedavisini tolere edebiliyordu.

Daha uzun süredir devam eden yaralarda veya derin toplardamar hastalığı bulunan kişilerde tedavi kararı daha kapsamlı değerlendirme gerektirir.

Antibiyotik kullanmak gerekir mi?

Varis yarası bulunan her hastanın antibiyotik kullanması gerekmez.

Kronik yaralarda bakterilerin bulunması tek başına aktif enfeksiyon olduğu anlamına gelmez. Gereksiz antibiyotik kullanımı hem yan etkilere hem de antibiyotik direncine yol açabilir.

Yarada çevreye yayılan kızarıklık, artan sıcaklık, belirgin ağrı, irinli akıntı veya ateş gibi enfeksiyon bulguları varsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Antibiyotik tedavisi, enfeksiyonun klinik bulgularına göre planlanmalıdır. Gerekli görülen durumlarda yara kültürü alınabilir.

Varis Yarası Ne Kadar Sürede İyileşir?

Varis yarasının iyileşme süresi kişiden kişiye değişir.

Yaranın büyüklüğü, ne kadar süredir açık olduğu, atardamar dolaşımının durumu, enfeksiyon bulunup bulunmadığı, kompresyon tedavisine uyum ve altta yatan venöz reflünün tedavi edilmesi iyileşme süresini etkiler.

Küçük ve yeni oluşmuş bir yara daha kısa sürede iyileşebilirken, uzun süredir açık olan veya geniş doku kaybı bulunan yaraların kapanması aylar sürebilir.

İyileşme sürecinde yaranın büyüklüğü, akıntısı ve çevre cildin durumu düzenli olarak değerlendirilmelidir.

Uygun tedaviye rağmen yara küçülmüyorsa tanı, dolaşım durumu ve tedavi planı yeniden gözden geçirilmelidir. Özellikle atardamar dolaşım bozukluğu, enfeksiyon, bası veya farklı bir yara nedeni araştırılmalıdır.

Uygun tedaviye rağmen iyileşmeyen, beklenmedik biçimde büyüyen veya alışılmış venöz ülser görünümünden farklı yaralarda tanı yeniden değerlendirilmelidir. Hekim gerekli görürse farklı yara nedenlerini araştırmak için biyopsi de isteyebilir.

Varis Yarası Tekrarlar mı?

Evet. Varis yarası iyileştikten sonra tekrar açılabilir.

Bunun en önemli nedenlerinden biri, yaraya yol açan venöz hipertansiyonun devam etmesidir. Yara kapansa bile toplardamar kapakçıklarındaki bozukluk veya diğer dolaşım sorunları devam ediyorsa aynı bölgede yeniden yara oluşabilir.

Tekrarlama riskini azaltmak için şu önlemler önemlidir:

• Hekimin önerdiği kompresyon çorabını veya bandajı uygun şekilde kullanmak

• Tedavi edilebilir venöz reflü varsa bunun giderilmesini değerlendirmek

• Düzenli yürüyüş yapmak ve baldır kaslarını çalıştırmak

• Uzun süre hareketsiz oturmaktan veya ayakta sabit durmaktan kaçınmak

• Dinlenirken bacakları uygun şekilde yükseltmek

• Kilo fazlalığı varsa azaltmaya çalışmak

• Cildi nemlendirerek kuruluk ve çatlakları önlemek

• Yeni cilt değişikliklerini veya yara başlangıcını erken fark etmek

• Kontrol muayenelerini aksatmamak

Daha önce varis yarası geçirmiş hastalarda kompresyon tedavisinin ne kadar süre devam edeceği kişiye göre belirlenir. Birçok hastada uzun süreli, hatta kalıcı kompresyon gerekebilir.

Varis Yarası Olanlar Nelere Dikkat Etmeli?

Varis yarası bulunan kişilerin günlük yaşamda dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır.

Hareketsiz kalmayın. Uzun süre oturmak veya ayakta sabit durmak yerine, sağlık durumunuz elverdiği ölçüde düzenli yürüyüş yapın.

Baldır kaslarınızı çalıştırın. Ayak bileğini yukarı-aşağı hareket ettirmek ve yürümek, baldır kas pompasının çalışmasına yardımcı olur.

Bacaklarınızı dinlenirken yükseltin. Uygun şekilde yükseltmek şişliğin azalmasına yardımcı olabilir.

Yaraya gelişigüzel ürün sürmeyin. Doktor önerisi olmadan antibiyotikli kremler, bitkisel ürünler veya tahriş edici maddeler kullanmayın.

Yarayı kendi kendinize kapatmaya çalışmayın. Yaranın temizliği, pansumanı ve kompresyon tedavisi uygun şekilde planlanmalıdır.

Dolaşım değerlendirmesi yapılmadan sıkı bandaj uygulamayın. Özellikle atardamar dolaşım bozukluğu olan hastalarda bu uygulamalar zararlı olabilir.

Varis Yarası İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Ayak bileği çevresinde iyileşmeyen bir yara, tekrarlayan cilt açılması veya uzun süredir devam eden şişlik ve renk değişikliği varsa kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır.

Özellikle aşağıdaki durumlarda değerlendirme geciktirilmemelidir:

• Yara birkaç hafta içinde belirgin iyileşme göstermiyorsa

• Yara giderek büyüyorsa

• Akıntı, kötü koku veya ağrı artıyorsa

• Bacakta kızarıklık ve sıcaklık gelişiyorsa

• Daha önce iyileşmiş bir yara tekrar açılıyorsa

• Ayak veya bacakta ani renk, sıcaklık ya da dolaşım değişikliği oluşuyorsa

Yara hızla kötüleşiyorsa, ateş veya yayılan kızarıklık varsa aynı gün değerlendirme gerekir. Ayağın aniden soğuması veya soluklaşması gibi akut dolaşım belirtileri ise acil değerlendirme gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Varis yarası kendiliğinden iyileşir mi?

Bazı küçük yaralar uygun bakımla iyileşebilir. Ancak venöz yetmezliğe bağlı basınç artışı devam ediyorsa iyileşme gecikebilir veya yara tekrar açılabilir. Bu nedenle yaranın nedeninin belirlenmesi ve uygun tedavinin uygulanması önemlidir.

Varis yarası için en etkili tedavi hangisidir?

Tek bir tedavi bütün hastalar için en etkili seçenek değildir. Uygun yara bakımı ve kompresyon tedavisi temel yaklaşımlardır. Yüzeysel toplardamarlarda tedavi edilebilir reflü bulunan hastalarda endovenöz veya cerrahi tedaviler de yara iyileşmesini hızlandırabilir. En uygun yöntem muayene ve Doppler bulgularına göre belirlenir.

Varis yarası varken varis ameliyatı yapılır mı?

Uygun hastalarda yara henüz açıkken de venöz reflü tedavisi yapılabilir. Endovenöz lazer, radyofrekans veya diğer uygun yöntemlerle sorunlu toplardamarın tedavisi, kompresyon ve yara bakımıyla birlikte planlanabilir.

Varis yarası neden tekrar açılır?

Yara iyileşse bile venöz yetmezlik devam ediyorsa toplardamar basıncı yeniden artabilir. Cildin yapısının bozulmuş olması ve kompresyon tedavisinin bırakılması da tekrarlama riskini artırabilir. Bu nedenle yara iyileştikten sonra da önleyici tedbirlerin sürdürülmesi gerekir.

Varis çorabı varis yarasını iyileştirir mi?

Uygun hastalarda kompresyon çorabı veya bandaj tedavisi yara iyileşmesini destekler ve tekrarlama riskini azaltabilir. Ancak doğru basıncın seçilmesi için atardamar dolaşımının değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca varis çorabı, altta yatan venöz reflüyü her zaman ortadan kaldırmaz.

Varis yarasına antibiyotik sürülür mü?

Her varis yarasında antibiyotik gerekmez. Antibiyotik kullanımı enfeksiyon bulguları varsa hekim değerlendirmesiyle planlanmalıdır. Yaranın yalnızca uzun süredir açık olması, tek başına antibiyotik kullanma nedeni değildir.

PRP varis yarasında işe yarar mı?

PRP bazı hastalarda yara iyileşmesini desteklemek amacıyla değerlendirilebilir; ancak venöz ülserlerde yararı kesinleşmiş standart bir tedavi değildir. Kompresyon, yara bakımı ve altta yatan venöz dolaşım sorununun tedavisi önceliklidir.

Varis yarası tamamen iyileşir mi?

Uygun yara bakımı, kompresyon tedavisi ve gerekli hastalarda altta yatan venöz reflünün tedavisiyle yaralar tamamen kapanabilir. Bununla birlikte hastalığın tekrarlama riski devam edebilir. Bu nedenle iyileşme sonrasında da takip ve koruyucu önlemler önemlidir.

Sonuç: Varis Yarası Tedavisinde Dolaşım Sorununu da Ele Almak Gerekir

Varise bağlı venöz ülserler, uzun süreli venöz yetmezliğin ciltte oluşturduğu önemli sorunlardan biridir. Tedavide yara bakımı ve kompresyon temel bir yere sahip olmakla birlikte, yaraya neden olan dolaşım bozukluğunun da değerlendirilmesi gerekir.

Renkli Doppler ultrasonla venöz reflünün belirlenmesi, uygun hastalarda toplardamarın endovenöz veya cerrahi yöntemlerle tedavi edilmesi ve yara iyileştikten sonra koruyucu önlemlerin sürdürülmesi, başarılı tedavinin önemli parçalarıdır.

Varis yarasının tedavisinde amaç yalnızca açık yarayı kapatmak değil, yaranın nedenini kontrol altına alarak yeniden oluşma riskini azaltmaktır.

Bacağınızda iyileşmeyen bir yara, ayak bileği çevresinde renk değişikliği veya tekrarlayan cilt açılması varsa değerlendirme için bir kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurun.

Bilimsel Kaynaklar

De Maeseneer MG, Kakkos SK, Aherne T, et al. (2022). European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, 63(2), 184–267.

DOI: 10.1016/j.ejvs.2021.12.024 https://doi.org/10.1016/j.ejvs.2021.12.024

Gohel MS, Heatley F, Liu X, et al. (2018). A Randomized Trial of Early Endovenous Ablation in Venous Ulceration. The New England Journal of Medicine, 378, 2105–2114. DOI: 10.1056/NEJMoa1801214

Cai PL, Hitchman LH, Mohamed AH, et al. (2023). Endovenous ablation for venous leg ulcers. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2023(7), CD009494. DOI: 10.1002/14651858.CD009494.pub3

Gohel MS, Mora J, Szigeti M, et al. (2020). Long-term Clinical and Cost-effectiveness of Early Endovenous Ablation in Venous Ulceration: A Randomized Clinical Trial. JAMA Surgery, 155(12), 1113–1121. DOI: 10.1001/jamasurg.2020.3845

Gohel MS, Barwell JR, Taylor M, et al. (2007). Long term results of compression therapy alone versus compression plus surgery in chronic venous ulceration (ESCHAR): randomised controlled trial. BMJ, 335, 83. DOI: 10.1136/bmj.39216.542442.BE